Festiwal Tranzyt

W dniach 18-24 kwietnia 2009r. w Poznaniu odbył się I Festiwal Filmów Dokumentalnych TRANZYT.
Filmy były wyświetlane w Kinie Muza, Kinie Rialto, BWA Arsenał, Eskulap, Klubokawiarni Meskal oraz na naszej Uczelni. Ideą festiwalu  była prezentacja dokumentów filmowych z Europy Środkowej i Wschodniej.
 
Program festiwalu, na naszej Uczelni prezentował się następująco:

20.04
15.00-18.15 FILMY KONKURSOWE

Gdzie umysł nie zna strachu (Where the mind is without fear reż. Heidi Liane Hasbrouck, UK 23’ 2008)

Ostatni przystanek (HOSSZÚ UTAZÁS reż. Zsuzsa Böszörményi & Kai Salminen, Węgry, Finlandia  52’ 2007)

Oni, my i Skitskoj /dialog w montażowni/  (Oni, my a Skitskoj /dialog ve střižně/ reż. Zdeněk N. Bričkovský, Czechy 52’ 2008)

Hiszpański dla dorosłych (ESPANOL PARA ADULTOS reż. Tomas Tamosaitis, Litwa, 53’ 2007)

21.04
15.00-18.00  FILMY KONKURSOWE

Saalam Aleykum Kopenhago (Salaam Aleykum Copenhagen reż. Sašo Niskač, Słowenia 19’ 2008)

Dzienniki i powieści Pavla Kohouta (Diáře a romány Pavla Kohouta reż. Radim Procházka, Czechy, 27' 2008)

Przeżyliśmy Gułag (PREŽILI SME GULAG reż. Ondrej Krajňák, Słowacja, 45’ 2008)

Qadir, afgański Odyseusz ( QADIR –ENAS AFGHANOS ODYSSEAS reż. Anneta Papathanassiou, Grecja, 79’ 2008)

22.04
15.00-18.15 FILMY KONKURSOWE

Spalony  (reż. Irek Dobrowolski, Polska 40’ 2008)

Narodny albom  (reż. UŁADZIMIR KOŁAS, Polska, 53’ 2008)

Los lini 13 ( SUDBINA BROJA 13 reż. IRENA SKORIC, Chorwacja 59’ 2009)

Czesław Story (reż. Ksawery Szczepanik, Polska 37’ 2007

23.04
15.00-18.15 FILMY KONKURSOWE

Amato (reż. Dražen Ilinčić, Chorwacja 30’ 2008)

Śladami Pawła Edmunda Strzeleckiego (reż. Anna Piasek, Polska, 44’ 2008)

Pięknie jest żyć (reż. Przemysław Filipowicz, Polska 26’ 2008 )

Pielgrzymka do Santiago de Compostela (Zu Fuss nach Santiago de Compostela reż. Bruno Moll, Szwajcaria, Polska 2007, 90' )

Zapraszamy również do zapoznania się z krótkimi opisami festiwalowych filmów:

Ostatni przystanek (HOSSZÚ UTAZÁS reż. Zsuzsa Böszörményi & Kai Salminen, Węgry, Finlandia  52’ 2007) 
Wyobraź sobie wioskę gdzieś w Europie wschodniej. Przez ponad sto lat, narodowość jej mieszkańców zmieniała się niemal tak często, jak pory roku. Najpierw należała ona do Imperium Habsburskiego, później do Czechosłowacji, następnie Węgier i Związku Radzieckiego. W ostatnich latach sprawa uległa jeszcze większej komplikacji. Po zakończeniu II wojny światowej, Rosjanie poprowadzili przez wieś Szelmenc granicę między dwoma krajami. Rodziny po jednej stronie mieszkają na Słowacji, która jest teraz członkiem Unii Europejskiej. Po drugiej stronie, ich bliscy cierpią z powodu niestabilnej sytuacji politycznej i ekonomicznej na Ukrainie. Rozwiązaniem byłaby budowa przejścia granicznego, które zjednoczyłoby rodziny po 60 latach i pozwoliło na stworzenie struktury ekonomicznej. Film zaczyna się od podróży do Waszyngtonu, w jaką burmistrzowie Szelmency Małej i Szelmency Wielkiej wyruszyli w 2004, by na Kongresie Praw Człowieka mówić o konieczności budowy przejścia granicznego. Dwa lata później przejście powstało - jednak kto tak naprawdę czerpie z niego korzyści?

Oni, my i Skitskoj /dialog w montażowni/  (Oni, my a Skitskoj /dialog ve střižně/ reż. Zdeněk N. Bričkovský, Czechy 52’ 2008)
Wyspa Skitskoj leży w północnej części europejskiej Rosji, w niedostępnej tajdze, na rzece Piżmie. Żyje tam społeczność - ukryta przed cywilizacją, zmieniającym się dookoła światem. Dokument śledzi rozwój przemian stosunku między członkami społeczności a nami - twórcami filmu... Obszarem tego filmu jest właśnie nasze Spotkanie. Dokument łączy w sobie dwie historie - „dramatyczne” spotkanie bezpośrdenio na miejscu - na wyspie Skitskoj i ciche wewnętrzne spotkanie po powrocie - w rozległym „dialogu w montażowni” przy dokańczaniu prac nad filmem. To film o wewnętrznych barierach „filmach” - izolacji, strachu i uprzedzeniach - i to na obu brzegach, w nas i w nich. To historia o naszych staraniach stawiania wspólnego, łączącego „mostu”.

Hiszpański dla dorosłych (ESPANOL PARA ADULTOS reż. Tomas Tamosaitis, Litwa, 53’ 2007)
Niewielka klasa w hiszpańskim miasteczku jest miejscem spotkań i schronieniem dla dorosłych imigrantów, którzy, wierząc w "europejski sen", przybyli do Hiszpanii by zacząć nowe życie. Połączeni przez los, odosobnieni i stęsknieni za ojczyzną, ludzie ci oddają się wesołej i entuzjastycznej nauce. Pod okiem niezwykłej nauczycielki, Marii Antonii, starają się zrozumieć siebie nawzajem w tych wyjątkowych, delikatnych okolicznościach. 48-letnia Maria Antonia czerpie inspirację ze snów. Jest oddana marzeniu swojego życia – marzeniu o aktorstwie. Czasem wydaje się, że klasa zamienia się w scenę, a do Antonii należy główna rola.

Dzienniki i powieści Pavla Kohouta (Diáře a romány Pavla Kohouta reż. Radim Procházka, Czechy, 27' 2008)
W swoich dziennikach Pavel Kohout skrupulatnie utrwala wszystko, co zdarzyło się mu każdego dnia. Możemy więc przywołać społeczne i osobiste zmiany w życiu czeskiego pisarza dzięki lekturze losowo wybranych zapisków, dla której tło stanowią przygotowania do spektaklu złożonego z fragmentów jego powieści. Spektaklu koordynowanego przez J. A. Pitínský'ego, a zaszczyconego, z powodów prestiżowych, przez czeskie elity kulturalne i polityczne.

Przeżyliśmy Gułag (PREŽILI SME GULAG reż. Ondrej Krajňák, Słowacja, 45’ 2008)
Gułag nie jest tylko sowieckim doświadczeniem. Wśród dziesiątek milionów ofiar gułagów było też ok. 7 tysięcy Słowaków w tym 210 kobiet, stracono z tego 17 osób a wiele w obozach umarło. Film Przeżyliśmy Gułag jest rozmowami z pięcioma z ostatnich, żyjących ofiar. Pozornie monotonna forma ożywiona jest przez siłę doświadczeń tych ludzi i ciekawa ze względu na projekt "oral history" w ramach którego film był realizowany. 

Qadir, afgański Odyseusz ( QADIR –ENAS AFGHANOS ODYSSEAS  reż. Anneta Papathanassiou, Grecja, 79’ 2008)
To podróż Qadira, afgańskiego uchodźcy, który przybył do Grecji po tym, jak Talibowie opanowali jego miasto. Szukając rodziny, wraca do domu 9 lat później, jednak targają nim sprzeczne emocje: poza radością, czuje również obawy, a nawet strach. Kraj usiłuje podnieść się ze zniszczenia. Talibowie nadal zagrażają samobójczymi zamachami. Bieda, niepewność, i niepowodzenie rządu w zaspokojeniu nawet podstawowych potrzeb ludności, martwią Qadira. Na co zdecyduje się po odnalezieniu rodziny? Zostanie w Afganistanie, czy powróci do Grecji? Jest rozdarty pomiędzy dwoma światami, Wschodem i Zachodem. Qadir jest Odyseuszem naszych czasów.
 
Spalony  (reż. Irek Dobrowolski, Polska 40’ 2008)
„Tutaj czas jest zaszachowany. Jestem w brzuchu, mam siedem lat” - tymi słowami wchodzimy w świat gdzie czas rządzi się własną, inną logiką, jedziemy z Jackiem Wilewskim, awangardowym artystą pochodzenia polskiego, mieszkającym od 35 lat w Szwajcarii, w podróż do wnętrza artysty, odwołującą się w swej symbolice m.in. do mitu pramatki. Unikał rozgłosu a został uznany przez krytyków sztuki za jednego z najwybitniejszych grafików ekspresjonistów naszych czasów, choć jego twórczość wymyka się wszelkim kwalifikacjom. Tworzenie jest dla niego jak jedzenie i oddychanie, nie zna kompromisu pomiędzy twórczością a codziennością - tracąc często kontakt z materialnym światem. Dziś samotny, odrzucony, uznany przez szwajcarskie władze za nieprzystosowanego do samodzielnej egzystencji, przeżywa dramat samotności i bezradności wobec narzuconego nadzoru. Przebywa w domu opieki, gdzie nie jest w stanie dalej tworzyć „mój pociąg dalej nie pojedzie” - tak określa swój stan, pytając jednocześnie o to czy wolność artysty ma granice.
 
Narodny albom  (reż. UŁADZIMIR KOŁAS, Polska, 53’ 2008)
„Narodny albom” to musical, którego akcja toczy się w zachodniej części Białorusi (czyli na terenach dawniej należących do Polski), gdzie na początku XX wieku była różnorodność etniczna, socjalna, polityczna i kulturowa. Kanwą widowiska jest historia młodych małżonków: romantycznego bojownika - ochotnika, Zmicera i jego żony, sentymentalnej szlachcianki Bronisławy. Oprócz nich są też inni bohaterowie: Białorusini, Polacy, Żydzi, Rosjanie i Niemcy. Piosenki układają się w historię o wspólnym życiu różnych ludzi, które przerywa wkroczenie Armii Czerwonej.   Taka była Zachodnia Białoruś, pozostała część kraju znajdowała się pod wpływem komunistów i ich represji. Oficjalna propaganda przedstawiała Zachodnią Białoruś jako znajdującą się po „polskim jarzmem”, a resztę jako wolną i szczęśliwa krainę. Podobną sytuację mamy współcześnie na Białorusi. Oficjalna propaganda wychwala zasługi i osiągnięcia reżimu Łukaszenki negując zasady demokracji i swobód obywatelskich. Z tego powodu musical, choć dotyczy zeszłego stulecia jest nadal bardzo aktualny w swojej wymowie.

Los lini 13 ( SUDBINA BROJA 13 reż. IRENA SKORIC, Chorwacja 59’ 2009)
Film, w którym reżyser w bardzo intymny i autobiograficzny sposób pokazuje rytm dnia i nocy, i historię tramwaju, który odchodzi w zapomnienie a który wywarł niezwykły wpływ na miejski krajobraz Zagrzebia. Podczas gdy dla jednych trzynastka jest pechową liczbą, tramwaj o tym numerze, wyprodukowany w latach 60tych w Niemczech, powszechnie zwany "Genscher" na cześć niemieckiego premiera, dla niektórych, szczególnie tych samotnych i starszych, jest jedynym schronieniem w ciągu dnia i, jak mówią, czymś więcej niż jeżdżącą kupą żelastwa. Jeden z największych wypadków tramwajowych w tym regionie miał miejsce właśnie tutaj, w Zagrzebiu, stolicy Chorwacji, w roku 1954, w przeddzień Święta Zmarłych, na linii 13. Zginęło 19 osób, 37 zostało poważnie rannych. "Genscher" obsługiwał tę linię dokładnie trzynaście lat. Pasażerowie mówią, że to najdziwniejsza linia, linia, która może zabrać cię wszędzie, i nigdzie. 

Czesław Story (reż. Ksawery Szczepanik, Polska 37’ 2007)
Film opowiada historię mężczyzny, który decyduje się wyruszyć w samotną pielgrzymkę spod domu Jana Pawła II w Wadowicach do jego grobu w Watykanie. Wraz z upływem kolejnych dni marszu poznajemy prawdziwe oblicze i przeszłość samotnego polskiego pielgrzyma.  

Amato (reż. Dražen Ilinčić, Chorwacja 30’ 2008)
Amato jest filmem o Amato Kurtesie, 79-letnim pasjonacie kina z Rijeki, który przez całe życie pozostał wiernym fanem Charliego Chaplina. Właśnie dlatego, Amato często przebiera się za Chaplina, zarówno w filmach, jak i poza nimi. Występując na scenie czy na wolnym powietrzu, ma na sobie charakterystyczny melonik i laskę, a także model kamery filmowej, który sam wykonał. Ludzie go kochają. Często podchodzą do niego, by sfotografować się z nim i jego kamerą. Amato nie dba o swoją szarą codzienność tak, jak o występy, o których nieustannie mówi i ciągle przeżywa na nowo. 

Pielgrzymka do Santiago de Compostela (Zu Fuss nach Santiago de Compostela reż. Bruno Moll, Szwajcaria, Polska 2007, 90' ) 
Jemu się śpieszy, on chce juź wyruszyć ze swej wioski Degen w Gryzonii do Hiszpanii. Jego cel to katedra św. Jakuba w Compostella. Roman Weishaupt, Szwajcar z Gryzonii, który właśnie ukończył kurs kształcenia nauczycieli dramatu, ma przed sobą 2 tysiące kilometrów. Ale bohater, którego ojczystym językiem jest retoromański, nie wyrusza do katedry św. Jakuba (popularnej obecnie atrakcji turystycznej) z przyczyn religijnych. Robi to dla przyjemności, wędruje na zachód przez Valais i Szwajcarię Romandzką.  Ma móstwo czasu na rozmyślania, medytację, kontemplację i na nowe doświadczenia.Łączący refleksję z opisem rzeczywistości film Bruno Molla przedstawia osobisty rytuał przejścia. Reźyser pokazuje komiczne spotkania z właścicielami pensjonatółw, pielgrzymami i pluskwami, codzienne frustracje, radości i bóle. Ten film to spokojna i pogodna podróź, daleka od hałasu, czczego gadania i powierzchownych przeżyć.

Śladami Pawła Edmunda Strzeleckiego (reż. Anna Piasek, Polska, 44’ 2008)
Film zrealizowany dla Discovery - Historia TVN. Głównymi bohaterami dokumentu są Monika i Norbert Oksza Strzeleccy, którzy podróżują po świecie szlakiem swojego znanego przodka, Pawła Edmunda Strzeleckiego. Ich poszukiwania przeplatają się z retrospekcyjnymi scenami (XIX-wiecznymi) z życia Strzeleckiego.   O wielkim polskim podróżniku i jego osiągnięciach opowiadają też wybitni polscy naukowcy - prof. Lech Trzeciakowski - historyk, prof. Aleksander Posern - Zieliński - etnograf i podróżnik Marek Tomalik, który przejechał Australię śladem Strzeleckiego pokonując bardzo trudny szlak pustynny.   Przeżycia Tomalika, fragmenty wyprawy Strzelecki Traces Ekspedition, zwłaszcza przejazd przez pustynny interior Australii dopełniają obrazu zmagania, jaki musiał pokonać największy z polskich podróżników - Sir Paweł Edmund.   Film od początku realizacji wzbudzał ogromne kontrowersje w Australii, gdzie Paweł Edmund Strzelecki jest postacią, wokół której skupia się cała Polonia. Na jego temat napisano kilka artykułów. Przed każdą emisja filmu toczy się spór historyków, każda z biografii Strzeleckiego zawiera inną wersję młodości podróżnika. W piątek 21.11.2008 film miał przedpremierowy pokaz w Perth w Australii. Ponadto film odnosi sukcesy w Polsce-został nagrodzony na festiwalu Polskie Ojczyzny 2008-I nagroda w kategorii filmu dokumentalnego i kwalifikuje się na kolejne festiwale ostatnio na Festiwal Podróżniczy Wiatraki 2008 i na K'ozzie Fest w Australii. 

Pięknie jest żyć (reż. Przemysław Filipowicz, Polska 26’ 2008 )
Film o muzyce, tańcu, kobietach i przyjaźni. Historia Haliny Brzezińskiej, założycielki Zwartej Braci Sokoła w Krakowie. Opowieść o starszych ludziach, którzy we własnym gronie bawią się, pracują i dbają o dobrą formę fizyczną. 

Saalam Aleykum Kopenhago (Salaam Aleykum Copenhagen reż. Sašo Niskač, Słowenia 19’ 2008)
Salaam Aleykum Copenhagen to krótki dokument o Haluku, Iman i Allanie – trójce młodych ludzi, w których żyłach płynie krew turecka, kurdyjska, libańska i duńska, mieszkających w Kopenhadze. Jak postrzegają Kopenhagę, swój nowy dom? Film ukazuje ich stosunek do kwestii imigracji i integracji, ich codzienne problemy i wyzwania, które podejmują, wartości rodzinne, ich poglądy na temat duńskiego społeczeństw, i samej Kopenhagi. Ukazując swój świat, pomagają nam również zrozumieć Kopenhagę, która stała się ich częścią, tak jak oni stali się częścią jej samej. 

Gdzie umysł nie zna strachu (Where the mind is without fear reż. Heidi Liane Hasbrouck, UK 23’ 2008)
Podnoszący na duchu, dowcipny, i inspirujący film o środkowo indyjskiej wspólnocie dla chorych na trąd i odrzuconych przez społeczeństwo. "Gdzie umysł nie zna strachu" przedstawia historie trzech nowych rodzin zrodzonych ze społecznych uprzedzeń i odrzucenia. Mając 85 lat, energiczny i błyskotliwy Bansilal rozmyśla o swoich 50 latach w Andawan, i chorobie, która go tu sprowadziła; biedny pracz opowiada o swojej decyzji, by adoptować osieroconą dziewczynkę z epilepsją; a nieoczekiwana rodzina powstaje po tym, jak kobieta opuszcza męża, a młody mężczyzna traci nogi w wypadku.  Film jest debiutem reżyserskim Heidi Hasbrouck. 

Więcej informacji o festiwalu można uzyskać na stronie www.kinotranzyt.pl
 
Zapraszamy!