Regulamin pomocy stypendialnej

System pomocy materialnej dla studentów

Podstawowe akty prawne określające funkcjonowanie pomocy materialnej dla studentów:
 
ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365),
szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów ustalany przez rektora w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego na podstawie ustawowego upoważnienia (art. 186 ustawy).
 
Osoby uprawnione do ubiegania się o świadczenia pomocy materialnej dla studentów:
 
a) studenci uczelni publicznych i niepublicznych działających na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym,
b) studenci i słuchacze Akademii Obrony Narodowej, Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte, Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego, będący osobami cywilnymi,
c) studenci kościelnych szkół wyższych zakładanych i prowadzonych przez Kościół Katolicki, zgodnie z § 5 umowy podpisanej dnia 1 lipca 1999r. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Konferencją Episkopatu Polski w sprawie statusu prawnego szkół wyższych zakładanych i prowadzonych przez Kościół Katolicki, w tym uniwersytetów, odrębnych wydziałów i wyższych seminariów duchownych, oraz w sprawie trybu i zakresu uznawania przez Państwo stopni i tytułów nadawanych przez te szkoły wyższe (Dz. U. Nr 63, poz. 727).
Wyżej wymienione osoby mają prawo do ubiegania się o świadczenia pomocy materialnej dla studentów niezależnie od formy studiów (stacjonarne, niestacjonarne) oraz wieku.
 
 
Formy pomocy:
 
W ramach pomocy materialnej student może ubiegać się o następujące świadczenia:
 
1. stypendium socjalne,
2. stypendium za wyniki w nauce lub sporcie,
3. stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych,
4. stypendium ministra za osiągnięcia w nauce,
5. stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe,
6. stypendium na wyżywienie,
7. stypendium mieszkaniowe,
8. zapomogę.
 
Ogólne zasady przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów:
Stypendia przyznawane są na semestr lub rok akademicki, z wyjątkiem stypendium ministra za osiągnięcia w nauce i stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe, które są przyznawane na rok akademicki, chyba że ostatni rok studiów, zgodnie z planem studiów trwa jeden semestr. Świadczenia powyższe student może otrzymywać w danym roku akademickim przez okres do 10 miesięcy, wypłacane są co miesiąc, z wyjątkiem zapomogi, która jest świadczeniem jednorazowym i może być przyznana studentowi dwa razy w roku akademickim.
 
Student, który ukończył studia przed terminem określonym w planie studiów lub został skreślony z listy studentów w trakcie trwania roku akademickiego, traci prawo do otrzymywania stypendiów. Wyjątek stanowi stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe - studentowi, który otrzymał takie stypendium i ukończył studia przed terminem określonym w planie studiów, pozostałą kwotę stypendium wypłaca się jednorazowo w terminie do 30 dni od daty ukończenia studiów.
Stypendium socjalne, stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych, stypendium na wyżywienie, stypendium mieszkaniowe oraz zapomogę student może otrzymywać przez cały okres studiów, również na pierwszym roku studiów. Natomiast stypendium za wyniki w nauce lub sporcie oraz stypendia ministra (pkt 4 i 5) student może otrzymywać począwszy od drugiego roku studiów, z wyjątkiem przypadku studiowania na pierwszym roku uzupełniających studiów magisterskich. Wówczas student może otrzymać powyższe stypendia już na pierwszym roku tych studiów, jeżeli rozpoczął je w ciągu roku od ukończenia studiów zawodowych. Stypendia przyznawane i wypłacane są przez nową uczelnię.
 
Stypendium socjalne, stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych, stypendium za wyniki w nauce lub sporcie, stypendium na wyżywienie, stypendium mieszkaniowe i zapomoga przyznawane są w uczelniach przez jednoosobowe organy uczelni (dziekana, rektora) lub, na wniosek uczelnianego organu samorządu studenckiego - przez studenckie komisje stypendialne. Od decyzji podjętych w sprawie przyznania bądź odmowy przyznania stypendium lub zapomogi, student ma prawo złożyć odwołanie do rektora, bądź odwoławczej komisji stypendialnej w terminie 14 dni od otrzymania decyzji. Decyzja podjęta w postępowaniu odwoławczym może być przez studenta zaskarżona do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego - zgodnie z art. 207 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.
 
Stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe przyznawane są przez właściwego ministra.
Student studiujący równocześnie na kilku kierunkach studiów może otrzymać stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie, stypendium mieszkaniowe, stypendium za wyniki w sporcie oraz stypendia ministra (pkt 4 i 5) na jednym z kierunków, według własnego wyboru. Natomiast stypendium za wyniki w nauce oraz stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych na każdym z kierunków.
 
Student, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku, może otrzymywać stypendia i zapomogi, z wyjątkiem stypendium socjalnego, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowego, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu wyższych studiów zawodowych w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra, jednakże nie dłużej niż przez okres 3 lat.
 
Student może otrzymywać jednocześnie kilka świadczeń pomocy materialnej np. stypendium socjalne jednocześnie ze stypendium za wyniki w nauce lub sporcie i stypendium specjalnym dla osób niepełnosprawnych. Wyjątek stanowią stypendium za wyniki w nauce lub sporcie oraz stypendium ministra za osiągnięcia w nauce i stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe - student, który otrzymuje stypendium ministra nie może otrzymać stypendium za wyniki w nauce lub sporcie, przyznawanego w uczelni, a ponadto student, który otrzymał stypendium przyznawane na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 81, poz. 889, z późn. zm.) nie może otrzymywać jednocześnie stypendium za wyniki w sporcie albo stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe.
Zapadające w uczelni rozstrzygnięcia odnośnie przyznania bądź odmowy przyznania studentowi świadczenia pomocy materialnej są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) i stosuje się do nich przepisy tej ustawy oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Od ostatecznych decyzji podjętych przez rektora lub odwoławczą komisję stypendialną studentowi przysługuje prawo złożenia skargi do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 207 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym).
Szczegółowych informacji na temat procedury przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów (tj. wzoru wniosku, terminów składania wniosków, rozpatrywania odwołań od decyzji, sposobu dokumentowania dochodu, terminu wypłaty świadczeń itd.) należy szukać w uczelnianym regulaminie ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów. Na podstawie tego regulaminu ustalana jest również wysokość stypendiów, przy czym, zgodnie z art. 184 ust. 6 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, łączna miesięczna wysokość stypendium socjalnego, stypendium za wyniki w nauce lub sporcie, stypendium na wyżywienie oraz stypendium mieszkaniowego nie może być większa niż 90% najniższego wynagrodzenia zasadniczego asystenta w poprzednim miesiącu, ustalonego w przepisach o wynagradzaniu nauczycieli akademickich.
Wymienione wyżej stypendia i zapomogi dla studentów zwolnione są z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 40 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity - Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 174, z późn. zm.).
 
Finansowanie pomocy materialnej dla studentów
 
Głównym źródłem finansowania pomocy materialnej dla studentów jest budżet państwa. Uczelnie otrzymują na ten cel dotację (odrębnie na każdy rok kalendarzowy), której podziału dokonuje rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego, przy czym - zgodnie z art. 174 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym - środki z dotacji na pomoc materialną dla studentów i doktorantów przeznaczone na stypendia i inne świadczenia socjalne (stypendia: socjalne, na wyżywienie i mieszkaniowe oraz zapomogi) nie mogą być niższe niż środki przeznaczone na stypendia za wyniki w nauce lub sporcie.
Dotacja ta zasila fundusz pomocy materialnej dla studentów i doktorantów, tworzony w uczelni na podstawie art. 103 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Fundusz ten zasilany jest również z opłat wnoszonych przez studentów za korzystanie z domów i stołówek studenckich oraz z innych przychodów, w tym za wynajem pomieszczeń w tych obiektach.
Stypendia i zapomogi, również te przyznawane przez ministra, wypłacane są przez uczelnię.
W świetle przepisu art. 103 ust. 6 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym uczelnie mają możliwość pokrywania z funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów kosztów realizacji zadań związanych z przyznawaniem i wypłacaniem stypendiów i zapomóg (tzw. niezbędnych kosztów obsługi pomocy materialnej np. obsługi bankowej świadczeń, zakupu dla tych celów oprogramowania komputerowego, materiałów biurowych, czy wypłaty wynagrodzeń pracownikom uczelni wykonującym zadania związane z realizacją pomocy materialnej). Jednakże na ten cel uczelnie mogą przeznaczyć nie więcej niż 0,2 % dotacji na pomoc materialną dla studentów i doktorantów.
Uzupełniającą formą pomocy materialnej dla studentów są kredyty studenckie z dopłatą do oprocentowania z budżetu państwa i korzystnymi dla studenta warunkami spłaty.
 
Ad 1. Stypendium socjalne przyznawane jest studentowi znajdującemu się w trudnej sytuacji materialnej na jego wniosek złożony w uczelni.
Wysokość dochodu uprawniającego studenta do ubiegania się o to świadczenie ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego, z tym, że ustalona w uczelni miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta nie może być niższa niż 351 zł i wyższa niż 572 zł netto.
 
Oznacza to, iż każdy student ubiegający się o przyznanie stypendium socjalnego, którego miesięczny dochód netto na osobę w rodzinie nie przekracza 351 zł ma prawo do otrzymania takiego stypendium. Ponadto należy zaznaczyć, iż nawet w szczególnych przypadkach uczelnia nie może przyznać stypendium socjalnego osobie, której miesięczny dochód netto na osobę w rodzinie przekracza 572 zł.
Sytuację materialną studenta tj. miesięczną wysokość dochodu przypadającą na osobę w rodzinie studenta, ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992). Art. 3 pkt 1 tej ustawy wymienia dochody brane pod uwagę przy ustalaniu sytuacji materialnej.
 
Do dochodu wliczają się:
a) przychody opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych,
b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,
c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienione enumeratywnie w art. 3 pkt 1 lit c ww. ustawy tj.:
 -  renty określone w przepisach o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin,
 -  renty wypłacone osobom represjonowanym i członkom ich rodzin, przyznane na zasadach określonych w przepisach o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin,
 -  świadczenia pieniężne oraz ryczałt energetyczny określone w przepisach o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych,
 -  dodatek kombatancki, ryczałt energetyczny i dodatek kompensacyjny określone w przepisach o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego,
 -  świadczenie pieniężne określone w przepisach o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę Niemiecką lub Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich,
 -  emerytury i renty otrzymywane przez osoby, które utraciły wzrok w wyniku działań wojennych w latach 1939-1945 lub eksplozji pozostałych po tej wojnie niewypałów i niewybuchów,
 -  renty inwalidzkie z tytułu inwalidztwa wojennego, kwoty zaopatrzenia otrzymywane przez ofiary wojny oraz członków ich rodzin, renty wypadkowe osób, których inwalidztwo powstało w związku z przymusowym pobytem na robotach w III Rzeszy Niemieckiej w latach 1939-1945, otrzymywane z zagranicy,
 -  zasiłki chorobowe określone w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych,
 -  środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej otrzymywane od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc,
 -  należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą - w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.),
 -  należności pieniężne wypłacone policjantom, żołnierzom, celnikom i pracownikom jednostek wojskowych i jednostek policyjnych użytych poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej, akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom, a także należności pieniężne wypłacone żołnierzom, policjantom, celnikom i pracownikom pełniącym funkcje obserwatorów w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych,
 -  należności pieniężne ze stosunku służbowego otrzymywane w czasie służby kandydackiej przez funkcjonariuszy Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej i Biura Ochrony Rządu, obliczone za okres, w którym osoby te uzyskały dochód,
 -  dochody członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej,
 -  alimenty na rzecz dzieci,
 -  stypendia określone w przepisach o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, a także inne stypendia przyznawane uczniom lub studentom,
 -  kwoty diet nieopodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich,
 -  należności pieniężne otrzymywane z tytułu wynajmu pokoi gościnnych w budynkach mieszkalnych położonych na terenach wiejskich w gospodarstwie rolnym osobom przebywającym na wypoczynku oraz uzyskane z tytułu wyżywienia tych osób,
 -  dodatki za tajne nauczanie określone w ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112, Nr 137, poz. 1304, Nr 203, poz. 1966 i Nr 213, poz. 2081),
 -  dochody uzyskane z działalności gospodarczej prowadzonej na podstawie zezwolenia na terenie specjalnej strefy ekonomicznej określonej w przepisach o specjalnych strefach ekonomicznych,
 -  ekwiwalenty pieniężne za deputaty węglowe określone w przepisach o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe",
 -  ekwiwalenty z tytułu prawa do bezpłatnego węgla określone w przepisach o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach 2003-2006,
 -  świadczenia określone w przepisach o wykonywaniu mandatu posła i senatora,
 -  dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego,
 -  dochody uzyskiwane za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, pomniejszone odpowiednio o zapłacone za granicą: podatek dochodowy oraz składaki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne i zdrowotne,
 -  renty określone w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (tzw. renty strukturalne),
 -  zaliczkę alimentacyjną określoną w przepisach o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.
Dochody nieopodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych lub zryczałtowanym podatkiem dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, które nie zostały wymienione w katalogu dochodów w lit c, nie są brane pod uwagę przy ustalaniu sytuacji materialnej studenta przy przyznawaniu stypendium socjalnego - będą to np. świadczenia rodzinne (tj. zasiłek rodzinny, dodatki do zasiłku rodzinnego, świadczenia opiekuńcze, w tym zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne), świadczenia z pomocy społecznej (tj. zasiłki stałe, okresowe, celowe itd.).
 
 
Ponadto do dochodu nie wlicza się:
•    świadczeń pomocy materialnej dla studentów przewidzianych w art. 173 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (tj. stypendium socjalnego, stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych, stypendium mieszkaniowego, stypendium na wyżywienie, stypendium za wyniki w nauce lub sporcie, stypendium ministra za osiągnięcia w nauce, stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe oraz zapomogi),
•    stypendiów i zapomóg dla studentów przyznawanych na podstawie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym,
•    świadczeń otrzymywanych na podstawie Działania Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego "Wyrównywanie szans edukacyjnych poprzez programy stypendialne" (tzw. stypendia unijne dla uczniów i studentów),
•    świadczeń pomocy materialnej dla uczniów otrzymywanych na podstawie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329, z późn. zm.),
•    świadczeń z funduszu alimentacyjnego,
•    kwot alimentów płaconych przez członków rodziny na rzecz innych osób.
 
W przypadku osób utrzymujących się z gospodarstwa rolnego - stosownie do art. 179 ust. 7 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym - przyjmuje się, iż dochód z 1 hektara przeliczeniowego wynosi obecnie 1844 zł rocznie.
 
Sposób dokumentowania dochodu rodziny studenta jest ustalany w uczelnianym regulaminie ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów. W związku z powyższym informacji na temat dokumentów, które student powinien przedstawić, aby wykazać trudną sytuację materialną, należy zasięgać bezpośrednio w uczelni.
Przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającej studenta do ubiegania się o stypendium socjalne uwzględnia się dochody osiągane przez:
1) studenta,
2) małżonka studenta, a także będące na utrzymaniu studenta lub jego małżonka dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26 roku życia, a jeżeli 26 rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek,
3) rodziców, opiekunów prawnych, opiekunów faktycznych studenta i będące na ich utrzymaniu dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26 roku życia, a jeżeli 26 rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek.
 
Jest to katalog wyczerpujący, wskazany w ustawie, w związku z powyższym uczelnia, nawet w wyjątkowych przypadkach, nie może uwzględnić innych osób przy badaniu sytuacji materialnej studenta (np. babci lub dziadka studenta, dalszych krewnych, rodziców małżonka studenta).
 
W przypadku, gdy student spełnia wskazane w ustawie (art. 179 ust. 6) warunki do uznania go za samodzielnego finansowo, nie bierze się pod uwagę dochodów osób wymienionych wyżej w pkt 3 przy ustalaniu jego sytuacji materialnej, a jedynie dochody własne studenta, jego małżonka i dzieci.
Według definicji zawartej w ustawie student jest samodzielny finansowo, jeżeli on lub jego małżonek spełnia łącznie następujące warunki:
1) posiadał stałe źródło dochodów w ostatnim roku podatkowym,
2) posiada stałe źródło dochodów w roku bieżącym,
3) jego miesięczny dochód w okresach, o których mowa w pkt 1 i 2, nie jest mniejszy od minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników ogłaszanego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, obowiązującego w ostatnim miesiącu ostatniego roku podatkowego w przypadku dochodu studenta z ostatniego roku podatkowego i obowiązującego w miesiącu złożenia wniosku o przyznanie stypendium (w 2005 r.- 849 zł brutto, w 2006 r.- 899,1 zł brutto, w 2007 r.- 936 zł brutto),
4) nie złożył oświadczenia o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami lub jednym z nich.
W pozostałych przypadkach, tj. gdy student nie jest samodzielny finansowo, według powyższej definicji, jego sytuacja materialna będzie ustalana również z uwzględnieniem dochodów jego rodziców i rodzeństwa.
W ocenie MEN źródłem stałego dochodu studenta może być wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę, a także między innymi renta po zmarłym rodzicu, renta inwalidzka, alimenty, cyklicznie zawierane umowy zlecenia, umowy o dzieło.
Stałe źródło dochodu oznacza generalnie nieprzerwane źródło dochodu w roku, czyli dla ostatniego roku podatkowego przez 12 miesięcy w roku. Uczelnia może jednak w szczególnych przypadkach uznać źródło dochodu jako stałe np. w sytuacji rozpoczęcia pracy przez studenta później niż w styczniu, pod warunkiem, że przy liczeniu miesięcznego dochodu studenta dochód z ostatniego roku podatkowego będzie traktowany jako dochód z 12 miesięcy.
 
Ciężar udowodnienia posiadania stałego źródła dochodu spoczywa na studencie. Może on udokumentować powyższe przedstawiając m. in. zaświadczenie z zakładu pracy o zatrudnieniu, umowy cywilnoprawne (zlecenia, o dzieło), decyzje właściwego organu o przyznaniu renty, wyrok sądowy zasądzający alimenty, ponadto zaświadczenia o wysokości osiągniętego dochodu (zaświadczenia z urzędu skarbowego, zaświadczenia z zakładu pracy o wysokości osiągniętego dochodu i inne).
 
Ad 2. Stypendium za wyniki w nauce lub sporcie jest przyznawane na wniosek studenta złożony w uczelni albo bez konieczności składania wniosku, w zależności od rozwiązania przyjętego w uczelni. Może je otrzymać student, który uzyskał za rok studiów:
a) wysoką średnią ocen albo
b) wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym albo
c) jednocześnie wysoką średnią ocen i wysokie wyniki sportowe.
W związku z powyższym student, który osiąga jednocześnie dobre wyniki w nauce i w sporcie, może otrzymać jedno świadczenie - stypendium za wyniki w nauce i sporcie. Możliwe jest natomiast ewentualne różnicowanie wysokości tego stypendium w zależności od tego, czy student spełnia jedno kryterium, czy oba.
 
Średnią ocen oraz rodzaje zawodów sportowych uprawniające do ubiegania się o stypendium za wyniki w nauce lub sporcie, ustala uczelnia. W przypadku wątpliwości dotyczących rangi poszczególnych zawodów sportowych uczelnia może zwrócić się do polskiego związku sportowego lub stowarzyszenia o zasięgu ogólnopolskim, które są organizacjami właściwymi dla określenia rangi zawodów we współzawodnictwie międzynarodowym i krajowym w danej dyscyplinie sportu.
 
Ad 3. Stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych może otrzymać student z tytułu niepełnosprawności potwierdzonej orzeczeniem właściwego organu. Świadczenie to przyznawane jest na wniosek studenta złożony w uczelni.
Ubiegając się o to świadczenie należy przedłożyć w uczelni orzeczenie o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenie traktowane na równi z tym orzeczeniem. Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.) uznaje równoważność orzeczeń wydanych przez zespoły orzekające i lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także orzeczeń o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów oraz o stałej albo długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym wydanych przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1998r. jeżeli nie utraciły ważności.
Zgodnie z art. 5 ww. ustawy orzeczenia lekarza orzecznika ZUS o:
•    całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji, ustalone na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. nr 162, poz. 1118) traktuje się na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
•    całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie ustawy wymienionej powyżej traktuje się na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności;
•    częściowej niezdolności do pracy oraz celowości przekwalifikowania, o których mowa w ww. ustawie traktowane jest na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności, z wyjątkiem orzeczeń o częściowej niezdolności do pracy, wydanym w okresie od 1 stycznia do 16 sierpnia 1998 r., które traktowane są na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.
 
Orzeczenia o zaliczeniu do grupy inwalidzkiej (tylko wydane przed 1 stycznia 1998r., jeżeli nie utraciły mocy) traktuje się na równi z odpowiednim orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Oznacza to, że orzeczenie o zaliczeniu do:
•    I grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
•    II grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności;
•    III grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności.
 
Orzeczenie o stałej albo długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym (jeśli zostało wydane przed dniem 1 stycznia 1998r. i nie utraciło mocy po tym dniu) jeżeli uprawnia do zasiłku pielęgnacyjnego, traktuje się na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Pozostałe orzeczenia o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym traktuje się na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności.
 
Ad 4. Stypendium ministra za osiągnięcia w nauce – wg odrębnych przepisów,
 
Ad 5. Stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe – wg odrębnych przepisów.
 
Ad 6. Stypendium na wyżywienie jest przyznawane studentowi znajdującemu się w trudnej sytuacji materialnej na jego wniosek złożony w uczelni. Sytuację materialną rodziny studenta ustala się na zasadach obowiązujących przy przyznawaniu stypendium socjalnego (art. 179).
 
Ad 7. Stypendium mieszkaniowe jest przyznawane studentowi studiów stacjonarnych znajdującemu się w trudnej sytuacji materialnej z tytułu zamieszkania w domu studenckim lub w obiekcie innym niż dom studencki, jeżeli codzienny dojazd z miejsca stałego zamieszkania do uczelni uniemożliwiałby lub w znacznym stopniu utrudniał studiowanie. Student studiów stacjonarnych, który spełnia powyższe kryteria może otrzymywać to stypendium również z tytułu zamieszkania z niepracującym małżonkiem lub dzieckiem w domu studenckim lub w innym obiekcie. Stypendium jest przyznawane na wniosek studenta złożony w uczelni. Sytuację materialną rodziny studenta ustala się na zasadach obowiązujących przy przyznawaniu stypendium socjalnego (art. 179).
 
Ad 8. Zapomoga może być przyznana na wniosek studenta, który z przyczyn losowych znalazł się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej. Świadczenie to nie przysługuje, jeśli trudna sytuacja materialna nie jest spowodowana zdarzeniem losowym, a jedynie trudną sytuacją materialną - w takim przypadku student może ubiegać się o stypendium socjalne. Zdarzeniem losowym może być np. śmierć lub ciężka choroba członka rodziny studenta, klęski żywiołowe (np. pożar, powódź) i in., na skutek, których student znalazł się w trudnej sytuacji materialnej.
 
Główne zagadnienia dotyczące stypendiów
 
Dochód uprawniający do ubiegania się o świadczenia pomocy materialnej dla studentów w roku akademickim 2006/2007 W roku akademickim 2006/2007 obowiązywać będą korzystniejsze dla studentów progi dochodu uprawniające do ubiegania się o stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie oraz stypendium mieszkaniowe.
 
Prawo do ubiegania się o ww. świadczenia w roku akademickim 2006/2007 mają wszyscy studenci, których dochód netto na osobę w rodzinie nie przekracza 351 zł netto miesięcznie (dotychczas było to 316 zł).
Prawo do ubiegania się o świadczenia mogą mieć również studenci, których dochód przekracza 351 zł, jeżeli rektor w porozumieniu z samorządem studenckim określą wyższy próg dochodu – maksymalnie może to być 572 zł netto na osobę w rodzinie studenta (dotychczas było to 569 zł).
 
Podwyższenie minimalnej wysokości dochodu z 316 zł do 351 zł wynika ze zmiany z dniem 1 października 2006 r. wysokości kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm.).
Podstawa prawna:
§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950).
 
Podwyższenie maksymalnej wysokości dochodu z 569 zł do 572 zł wynika ze zmiany z dniem 1 września 2006r. wysokości kwoty określonej w art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity – Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992).
Podstawa prawna:
§1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 130, poz. 903).
 
 
         Zwrot świadczeń uzyskanych na podstawie nieprawdziwych lub niepełnych danych
 
 
Na podstawie art. 207 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) od decyzji w sprawach przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że decyzje te podlegają wzruszeniu w trybach określonych jego przepisami.
 
W przypadku, gdy zostaną ujawnione takie okoliczności jak:
1) złożenie przez studentów fałszywych dowodów, oświadczeń niezgodnych z prawdą, na podstawie, których wydano taką decyzję,